کتاب مصلحت در فقه سیاسی شیعه - سید سجاد ایزدهی - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

در بخش اوّل کتاب که مشتمل بر کلیات و مفاهیم است، مفاهیم اساسی تحقیق مانند مصلحت، فقه سیاسی، فقه حکومتی و حکم ثانوی مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه مواردی چون پیشینه و تاریخچه مصلحت، ماهیت مصلحت در فقه سیاسی و متعلّق مصلحت به تحقیق گذاشته شده است. در بخش دوّم کتاب که به مبانی و منابع مصلحت اختصاص دارد، دو گونه منبع برای مصلحت برشمرده شده است. در حالی که در منابع مستقیم، از مواردی چون: کتب، سنّت، بنای عقلا، دلیل عقل و سیره اهل بیت (ع) استفاده شده است در ادامه از مواردی در ذیل منابع غیر مستقیم یاد شده که در حقیقت همان، قواعد فقه سیاسی هستند که با عنایت به این که مصلحت مداری و تطبیق ثابتات با متغیّرات را مدِّ نظر قرار می دهند، لذا این قواعد و ادلّه آن ها، خود می تواند دلیلی برای مصلحت گرایی در فقه سیاسی شیعه محسوب شود که از آن میان می توان به قواعدی مانند: لاضرر، لاحرج، نفی ضرورت و اضطرار، تقیه و اهم و مهم یاد کرد.