کتاب «انقلاب و بسیج سیاسی» اثر حسین بشیریه، یکی از آثار مهم در حوزه جامعه شناسی سیاسی و تحلیل پدیده انقلاب است. این کتاب نخستین بار در سال 1371 توسط انتشارات دانشگاه تهران منتشر شد و تاکنون در چندین نوبت تجدیدچاپ شده است . بشیریه در این اثر، با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، به بررسی نظریههای انقلاب، فرایند بسیج سیاسی، و پیامدهای اجتماعی-سیاسی انقلابها میپردازد. در همین راستا، کتاب در پنج گفتار سازماندهی شده است. نخست تفاوت انقلاب و شورش است. در این بخش، نویسنده تمایزات مفهومی بین انقلاب به مثابه تحولی ساختاری و شورش به عنوان اعتراضی گذرا را تشریح میکند. او انقلاب را فرایندی میداند که منجر به دگرگونی در نهادهای قدرت و بازتعریف روابط اجتماعی میشود. در گفتار دوم نویسنده به مرور نظریههای انقلاب پرداخته است. بشیریه در این فصل به بررسی تئوریهای کلاسیک و مدرن انقلاب، از مارکس و وبر تا اسکاچپل و تیلی، میپردازد. تمرکز اصلی او بر تحلیل نقش نیروهای اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی در شکل گیری انقلابها از منظر تئوریهای مختلف است. بخش بعدی به بسترهای بسیج سیاسی میپردازد، مانند بحرانهای اقتصادی، نابرابریهای اجتماعی، و ضعف مشروعیت حکومتها که زمینه ساز بسیج گروههای مختلف برای مشارکت در انقلابها میشوند. گفتار چهارم به بررسی منازعات پس از انقلابها اختصاص یافته است. ...