کتاب «زنگینامه» اثر محمد بن محمود بن بخارایی یکی از متون مهم تاریخی ـ ادبی فارسی در قرن هشتم هجری است که به شرح زندگی و کارنامهٔ زنگی شَروان (یکی از پهلوانان و شخصیتهای حماسی ـ تاریخی ایران) میپردازد. این اثر در زمرهٔ «حماسههای تاریخی» و «تذکرههای پهلوانی» قرار میگیرد و از منابع ارزشمند برای شناخت فرهنگ عامه و تاریخ اجتماعی ایران در دورهٔ پس از مغول محسوب میشود.
---
معرفی کتاب
- عنوان: زنگینامه
- نویسنده: محمد بن محمود بن بخارایی
- دورهٔ نگارش: قرن هشتم هجری قمری
- موضوع: شرح احوال و کارنامهٔ زنگی شروان و برخی وقایع تاریخی ـ حماسی ایران
- نوع اثر: ترکیبی از تاریخنگاری، حماسه و داستانپردازی
---
محتوای کتاب
- روایت زندگی و دلاوریهای زنگی شروان، پهلوانی که در منابع تاریخی و ادبی بهعنوان شخصیتی شجاع و مردمی شناخته میشود.
- شرح نبردها، سفرها و ماجراهای او در قالب داستانی ـ تاریخی.
- بازتاب فرهنگ عامه، باورهای دینی و اجتماعی مردم ایران در قرن هشتم.
- نثر کتاب: ساده و روایی، همراه با اصطلاحات و واژگان محلی بخارا و ماوراءالنهر.
---
اهمیت تاریخی و ادبی
- منبع دست اول: نویسنده از اهالی بخارا بوده و روایت او بازتابی از فرهنگ و زبان آن منطقه است.
- شناخت پهلوانان عامیانه: زنگینامه نمونهای از متون پهلوانی است که در کنار شاهنامه و دیگر حماسهها، تصویر متفاوتی از قهرمانان ایرانی ارائه میدهد. ...