کتاب "سلسله نشستهای فقه و قانونگذاری" به کوشش دکتر مهدی قاسمی منتشر شده است. این کتاب به تبیین و تحلیل مبانی و مسائل فقهی و حقوقی در زمینه قانونگذاری میپردازد. اگرچه در برخی منابع به پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اشاره شده است، اما تأیید قطعی ناشر به عنوان پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در منابع موجود نیست. این کتاب در پژوهشکده فقه و حقوق نیز منتشر شده است.
در کتاب "فقه، قانون و واقعیتهای اجتماعی"، اگرچه به طور مستقیم به مقایسه فقه واقعگرا و فقه سنتی اشارهای نشده است، اما میتوان تفاوتهای کلی بین این دو را بر اساس مفاهیم موجود در منابع فقهی بررسی کرد:
فقه سنتی: بر اساس روشهای سنتی و اصول فقهی گذشته استوار است و بیشتر بر حفظ آراء و فتاوای گذشتگان تأکید دارد، با این حال نوآوری و باز بودن باب اجتهاد را نیز در نظر میگیرد.
فقه واقعگرا: این اصطلاح به طور مستقیم در منابع موجود نیست، اما میتوان آن را به عنوان رویکردی در نظر گرفت که به واقعیتهای اجتماعی و نیازهای زمان توجه دارد. این رویکرد ممکن است به فقه پویا شباهت داشته باشد که به انطباق احکام شرعی با شرایط زمان و مکان میپردازد.
در این کتاب، اگر به این موضوع پرداخته شده باشد، احتمالاً بر اساس چارچوبهای فقهی و نیازهای اجتماعی و قانونی خواهد بود.