خمسه نظامی ، شاهکارِ بیبدیلِ حکیم نظامی گنجوی، مجموعهای است پنج جلدی شاملِ پنج مثنویِ داستانی و عرفانی که هر کدام به تنهایی گوهری درخشان در ادبیاتِ فارسی محسوب میشوند. این اثر که در قرن ششم هجری قمری سروده شده، چکیدهای از هنرِ داستانسرایی، شعر، عرفان، اخلاق و حکمتِ نظامی است و تأثیری شگرف بر ادبیاتِ فارسی و فرهنگِ اسلامی گذاشته است.
این پنج مثنوی عبارتند از:
مخزنالاسرار: در بابِ عرفان، حکمت الهی و اخلاق.
خسرو و شیرین: داستانی عاشقانه و تاریخی دربارهی عشقِ خسرو پرویز به شیرین.
لیلی و مجنون: روایتی غمانگیز از عشقِ نافرجامِ قیس عامری به لیلی.
هفت پیکر: داستانِ پادشاهی بهرام گور و هفت شاهزادهی هفت اقلیم.
اسکندرنامه: داستانی حماسی و فلسفی دربارهی فتوحات و اندیشههایِ اسکندر مقدونی.
نظامی با چیرهدستیِ کمنظیر خود، در این اثر، داستانهایِ جذاب، شخصیتهایِ ماندگار، و مضامینِ عمیق را با زبانی فاخر و موسیقیِ کلامیِ دلنشین در هم آمیخته است. ...