کتاب حمام بالکان (یک رمان و چند داستان دیگر)

رمان «حمام بالکان» نوشته ولادیسلاو بایاک، اثری پیچیده و تأمل‌برانگیز در مرز میان تاریخ‌نگاری تخیلی، خاطره‌نویسی فلسفی و بازاندیشی هویت است که نخستین‌بار در سال 2008 به زبان صربی منتشر شد. نسخه انگلیسی آن با ترجمه رندال ای. میجر، در سال 2014 از سوی انتشارات ایستروس بوکس در لندن انتشار یافت و به سرعت به یکی از تأثیرگذارترین آثار ادبیات معاصر بالکان تبدیل شد. این رمان، با حجمی کم بخشی از جریان پررنگ ادبیات فراداستانی است که بر مرزهای واقعیت و خیال، گذشته و حال، فرد و جمع تأکید می‌گذارد. بایاک در این رمان با مهارتی چشمگیر، دو روایت موازی را درهم‌تنیده می‌سازد: نخست، روایت تاریخی از زندگی سوکولو محمد پاشا، پسری صرب که در سیستم دوشیرمه عثمانی جذب شده و در دوره سلیمان قانونی به مقام وزارت اعظم می‌رسد؛ و دوم، روایت معاصر راوی‌ای که تا حد زیادی بازتابی از خود نویسنده است و با چهره‌های فکری همچون اورهان پاموک و آلن گینزبرگ مواجه می‌شود. روایت نخست در فضای امپراتوری عثمانی قرن شانزدهم تنیده شده و با تصویرگری هنرمندانه از شخصیت‌هایی چون معمار سینان، تنش میان آفرینش و ویرانی، دین و دگراندیشی، و همزیستی شرق و غرب را بازتاب می‌دهد. روایت دوم، که آغشته به ذهنیت پست‌مدرن و درون‌نگری نویسنده‌محور است، مانند زیارتی فکری در دل میراث ادبی و فرهنگی معاصر به نظر می‌رسد. ...