کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن مجموعهای منسجم از بیستوهشت جلسه سخنرانی آیتالله سیدعلی حسینی خامنهای(مدظلهالعالی) است که در رمضان سال 1353 شمسی در مسجد امام حسن مجتبی(علیهالسلام) مشهد برگزار گردید و به همت نشر صهبا تدوین و منتشر شده است. این اثر گرانبها در زمانی ارایه شد که فضای فکری جامعه ایرانی در آستانه انقلاب اسلامی جستوجوی چارچوبی همهجانبه برای ساختن نظام اجتماعی مبتنی بر آموزههای دین را دنبال میکرد. آنچه این کتاب را به نقطه عطفی در تاریخ تفکر اسلامی تبدیل میکند، ضرورت بازگشت به منابع اصلی دین با رویکردی کاربردی و اجتماعی است؛ چنانکه مؤلف در پیشگفتار بر سه اصل اساسی تأکید میکند: پیوند میان مباحث نظری و عمل روزمره، ارائه ساختاری منسجم برای تعالیم اعتقادی و اتکا به قرآن و احادیث معتبر بهعنوان تنها منابع قطعی.
در این جلسات، ایمان نه بهعنوان باوری ذهنی و انفعالی، بلکه به مثابه نیرویی محرک برای تلاش در مسیر عدالت و حکمت تبیین میشود. ایمان آگاهانه و مسئولانه، عنصر پیشران حرکت فرد و جامعه در جهت تعالی است و بدون اعتقاد فعال و درگیر با واقعیتهای اجتماعی، مفاهیم دینی به محض مواجهه با چالشها زایل میگردد.