کلام شیعه کلام معتزله

پیدایش علم کلام، اهتمام معصومین (ع) به مباحث عقلی و کلامی، کلام و متکلمان شیعی، کلام و متکلمان معتزلی، تاثیر کلام شیعی از کلام معتزلی در بسیاری از منابع فرقه شناختی. از دیر زمان تا امروز و نیز در برخی از پژوهش های معاصر، کلام شیعه برگرفته از کلام معتزله معرفی شده و در استقلال آن به عنوان یک نظام کلامی مناقشه شده است. این نوشتار در مقام بررسی صحت و سقم این نظریه، نظام کلامی شیعه را در قرن چهارم و پنجم موضوع مطالعه قرار داده است و آن را با کلام معتزلی مقایسه کرده است. در فصل اول به مباحث مقدماتی همچون پیدایش علم کلام، اهتمام معصومین (علیهم السلام) به مباحث عقلی و کلامی، کلام و متکلمان شیعی، کلام و متکلمان معتزلی اشاره است. فصل دوم آموزه های کلامی را (به استثنای مباحث کلام دقیق و مباحث مربوط به صفات باری تعالی) در آثار امامی و معتزلی قرن چهارم و پنجم به تفصیل مورد بررسی قرار داده است. فصل سوم با مبنا قراردادن شاخص هایی چند برای استقلال کلامی، به سنجش استقلال کلام شیعه پرداخته است. ...