عالمان و اندیشمندان مسلمان و غیر مسلمان، تحقیقات گستردهای را به منظور تحلیل دوران 250 سالهی امامت ائمّهی معصوم (علیهمالسّلام) به انجام رسانیدهاند. برخی بکلّی راهی غلط را پیمودهاند و این بزرگواران را به مرتبهی عالمان و عابدان زمان خود تقلیل دادهاند و هرگونه تأثیر اجتماعی و سیاسی را از ایشان سلب کردهاند.
در مقابل این گروه، اکثر اندیشمندان شیعه بر این باورند که امامان معصوم (علیهمالسّلام) خلیفهی حقیقی و جانشین پیامبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآله) در همهی شئون و مقامات ایشان -به جز نبوّت و دریافت وحی- هستند. شئونی همچون: تشکیل حکومت اسلامی، قضاوت، تبیین قرآن، تعلیم احکام، دفاع از عقاید اسلامی و …
حضرت آیت الله خامنهای نیز از باورمندان این عقیده هستند. ایشان از سالهای بسیار دور، مطالعات و تحقیقات گستردهای را در این زمینه، در کتب تاریخی و روایی انجام دادهاند. ایشان با ابداع واژهی انسان 250 ساله در ابتدای دههی پنجاه شمسی و تبیین آن، گونهای جدید از روش تحلیل سیرهی سیاسی- اجتماعی معصومان (علیهمالسّلام) را به مخاطبان خود آموختند. ایشان این نگاه به سیرهی ائمّه (علیهمالسّلام) را با تحقیقات گسترده در متون حدیثی و کتب تاریخی و با استدلالهای بسیار محکم به دست آوردهاند و به هیچوجه از روی تأثیرپذیری و انفعال از شرایط محیطی و گفتمانی آن دوران به آن نرسیدهاند. ...