منبع انبساط (Expansion Tank) یا مخزن مایع خنککننده، یکی از قطعات سیستم خنککاری خودرو است. وظیفه اصلی آن مدیریت تغییر حجم مایع خنککننده (ضد یخ) در اثر گرم و سرد شدن موتور است.
وظایف مهم منبع انبساط:
· جبران انبساط مایع خنککننده: وقتی موتور گرم میشود، مایع خنککننده منبسط شده و حجمش زیاد میشود. منبع انبساط این مایع اضافی را در خود نگه میدارد تا فشار سیستم بیش از حد بالا نرود و مایع سرریز نشود.
· برگرداندن مایع به سیستم: وقتی موتور سرد میشود، مایع خنککننده دوباره به رادیاتور و موتور برمیگردد.
· تنظیم فشار سیستم: در بسیاری از خودروها، درپوش فشار روی منبع انبساط یا رادیاتور قرار دارد و فشار سیستم را تنظیم میکند. این کار نقطه جوش مایع خنککننده را بالا میبرد و از جوش آوردن موتور جلوگیری میکند.
· جدا کردن هوا و بخار: هوای موجود در سیستم تا حدی در منبع انبساط جمع میشود و به هواگیری بهتر سیستم کمک میکند.
· نشان دادن سطح مایع: با نگاه کردن به سطح مایع داخل منبع، میتوان کم یا زیاد بودن مایع خنککننده را بررسی کرد.
· جلوگیری از آسیب به قطعات: با کنترل فشار و جلوگیری از نوسانات شدید، از آسیب به رادیاتور، واترپمپ، شیلنگها و موتور جلوگیری میکند.
برای خودرو امویام ۱۱۰ سه سیلندر، منبع انبساط باید مخصوص همین مدل باشد؛ یعنی از نظر شکل، حجم، محل اتصالات، تحمل دما و فشار، و نوع درپوش فشار با خودرو مطابقت داشته باشد. اگر منبع انبساط ترک بخورد، نشتی داشته باشد یا درپوش فشار آن خراب شود، احتمال جوش آوردن موتور و آسیب جدی افزایش مییابد.