خاکشیر کاربردهای زیادی در تهیه نوشیدنیها و دسرهای خانگی دارد. از آن میتوان برای درست کردن شربت خاکشیر، شربت خاکشیر و لیمو، ترکیب خاکشیر با زعفران، عرقیات گیاهی و پنیرک استفاده کرد. همچنین میتوان خاکشیر را در انواع ژله، دسر، نوشیدنیهای خنک تابستانی و ترکیبهای میوهای به کار برد. خاکشیر در رژیم غذایی نیز بهعنوان یک دانه خوراکی مورد استفاده قرار میگیرد. این دانه دارای ترکیبات گیاهی و مقداری فیبر است و میتواند در کنار یک رژیم غذایی متعادل مصرف شود. در طب سنتی نیز خاکشیر کاربردهای مختلفی دارد، اما این موارد نباید جایگزین توصیه یا درمان پزشکی شوند. خاکشیر برای تهیه شربتهای ترکیبی هم بسیار مناسب است. میتوان آن را با آب هندوانه، آب طالبی، آب پرتقال، آب لیمو، شربت آلبالو یا انواع نوشیدنیهای میوهای ترکیب کرد. دانههای ریز خاکشیر داخل نوشیدنی پخش میشوند و علاوه بر ظاهر متفاوت، بافت خاصی به نوشیدنی میدهند. برای مهمانیها و پذیرایی تابستانی هم میتوان خاکشیر را همراه با یخ، برش لیمو، برگ نعناع و کمی گلاب سرو کرد.
یکی دیگر از کاربردهای خاکشیر استفاده در دسر است. میتوان از آن در ژله خاکشیر، ژله زعفرانی، دسرهای لیوانی، پاناکوتا، فرنی و انواع دسرهای سرد استفاده کرد. اضافه کردن مقدار کمی خاکشیر به ژله باعث میشود دانهها داخل ژله دیده شوند و ظاهر دسر جذابتر شود. در دسرهای چندلایه نیز میتوان از خاکشیر برای ایجاد یک لایه متفاوت استفاده کرد.
خاکشیر در مصرف سنتی گاهی برای کمک به سبکتر شدن دستگاه گوارش و بهبود نظم دفع استفاده میشود. برخی افراد آن را صبحها با آب ولرم مصرف میکنند و از این ترکیب بهصورت عامیانه با عنوان «شستوشوی معده» یاد میشود. در واقع خاکشیر به دلیل داشتن فیبر و جذب آب میتواند به عملکرد طبیعی روده کمک کند، اما بهطور علمی نمیتوان گفت که معده را «پاکسازی» یا «سمزدایی» میکند.
برای حفظ کیفیت محصول، خاکشیر را در جای خشک و خنک، دور از رطوبت و نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. بهتر است پس از باز کردن بسته، محصول داخل ظرف دربسته قرار گیرد تا عطر و کیفیت آن برای مدت بیشتری حفظ شود.