تَذکِرَةُ الخَواصّ مِنَ الأمّة فی ذِکرِ خَصائص الأئمة کتابی در شرححال علی بن ابیطالب(ع) و فرزندان او به زبان عربی نوشته یوسف بن قزاوغلی مشهور به سبط ابن جوزی (متوفای 654ق) از مشهورترین عالمان اهل سنت در قرن هفتم هجری قمری است. مؤلف، این کتاب را در مورد حضرت علی(ع) و فرزندان ایشان در دوازده باب نوشته است.
مؤلف هدف از نوشتن کتاب را تهیه و تدارک وسیله برای تقرب به خدا و رسول خدا ذکر کرده است.وی با آنکه از عالمان اهل سنت است، فضائل ائمه شیعه را به زیبایی نوشته؛ هرچند در برخی نقل قولها و اظهارنظرها، شائبهای از تعصب و رگههایی از عصبیت مولف به چشم میخورد.
کتاب شامل دوازده باب است:
درباره احوال شخصی، نسب، مناقب، دوران خلافت امام علی(ع)، سیمای حضرت و شرح حال پدر و مادر، برادران و خواهران وی.
ذکر بسیاری از فضائل امیر مؤمنان و منزلت وی و احادیثی در این باره و همچنین سخنان حضرت میباشد؛ از جمله این احادیث میتوان به حدیث غدیر، حدیث طیر، حدیث قضیب احمر، مدینة العلم، رد الشمس و غیره اشاره کرد.
درباره فرزندان حضرت علی(ع) است.
بحث از خلافت امیرمومنان است. در این باب به ماجرای طلحه و زبیر، داستان خوارج و جریان جنگ صفین پرداخته است. عبدالله بن احمد بن حنبل از پدرش نقل کرده است که میگفت: به خدا سوگند که خلافت باعث افتخار علی نبود بلکه علی مایه افتخار خلافت بود.
درباره پارسایی و زهد و خدا ترسی و عبادت علی(ع).
برگزیدهای از سخنان علی(ع) ...